Home Projecten Kadaster Bewoningsgeschiedenis van Sittard en Elsloo
Bewoningsgeschiedenis van Sittard en Elsloo PDF Afdrukken E-mail
Geschreven door Martin   
woensdag, 21 mei 2008 19:31

Korte beschrijving m.b.t. bewoningsgeschiedenis van Sittard en Elsloo.

Sedert enige tijd zijn er in de regio contacten tussen diverse verenigingen en stichtingen betreffende het op elkaar afstemmen van projecten. Hiertoe zijn verschillende initiatieven van elkaar overgenomen en zijn gezamenlijk mogelijkheden hieromtrent onderzocht. Eén van de opties is hierbij gebruik te maken van het programma HAZA Data inclusief de goederenmodule. Dit programma biedt talloze mogelijkheden om de geschiedenis van percelen, de bebouwing en de bewonersgeschiedenis te combineren met kadastrale plannen uit diverse perioden. Dit gaat zelf zo ver dat zelfs een drie dimensionale wandeling door de kaart tot de mogelijkheden behoort.

In het kader van dit project zijn vertegenwoordigers van de gemeente Sittard-Geleen en de deelnemende verenigingen en stichtingen naar een voorlichtings- c.q. werkavond van de gebruikersgroep HAZA Data goederen geweest. Hier zijn ook enkele technische aspecten aan de orde gekomen. Inmiddels heeft de voormalige Stichting Geschiedkunde “De Maaskéntj” (momenteel na fusie met de voormalige stichting Limburgs Genealogisch Archief samen de stichting Limburgs Genealogisch en Geschiedkundig Informatiecentrum, LGGI, vormend) het programma aangeschaft en is men gestart met de invoer.

Deze is echter vrij omslachtig. Wel is de gegevensstructuur dusdanig open dat relatief eenvoudig een algemeen gangbaar databasepakket uit het open source circuit met behulp van PHP benaderbaar wordt gemaakt om te kunnen werken in een besturingsprogramma onafhankelijke omgeving. Tevens is hierdoor de portabiliteit van gegevens gewaarborgd.

Momenteel wordt gewerkt aan eenvoudige gebruikersdatabases in deze omgeving waardoor gegevensinvoer op grote schaal kan gaan plaatsvinden. Gekozen is hierbij voor de zogenaamde Perceelsgewijze Kadastrale Legger waardoor het relatief eenvoudig wordt de “genealogie” van een perceel tussen 1819/1842 en de huidige situatie vast te leggen. (Vraag hierbij is hoe de gegevensstructuur van de moderne geautomatiseerde PKL leggers van de gemeenten eruit ziet; graag info hieromtrent zodat wij de gegevensstructuur in de basisvorm hieraan kunnen relateren).

Een tweede bron die gedigitaliseerd zal gaan worden vormen vaste vermeldingen van voor de tijd der Nederlanden (<1800). In het Sittardse betekent dit Lager Hebebuch, Cartularium etc. digitaliseren. In het Elsloose de cijnsregisters met gegevens tot aanvang 16e eeuw.

Ook hiervoor wordt een gegevensmodule ontwikkelt met eenvoudige tekstuele export.

Als basiskaart dienen de huidige gedigitaliseerde kadastrale plannen welke inmiddels door een medewerker van de gemeente Sittard-Geleen zijn toegezegd. Deze plannen kunnen, na onderzoek, via vaste ijkpunten op de oude kadastrale plannen uitgelegd worden over de moderne kaart.

Om dit voor diverse perioden te realiseren kunnen de kadastrale plannen 1819/1842 via de woonomgeving worden besteld. Voor Stein-Elsloo-Urmond is dit reeds gebeurd. Het Sittardse dient nog te gebeuren (enkel sectie F en de algemene Kaart zijn reeds privé aangeschaft).

Tevens dienen diverse kadastrale plannen welke zich nog in het Rijksarchief te Maastricht bevinden te worden ingescand. Actie dienaangaande zal wellicht het beste kunnen plaatsvinden via het Stadsarchief Sittard-Geleen.

De uit de PKL's verkregen info m.b.t. verkoop kan verder geconcretiseerd worden door de betreffende notaris te achterhalen. Een eenvoudige weg om dit te bepalen zijn vaak de notariële advertenties in de toenmalige dag- en weekbladen. Verkopen van huizen vonden vaak openbaar plaats waarbij de notaris ruim tevoren bekend maakte wanneer en waar dat zou gaan plaatsvinden. Op deze wijze kan vrij snel achterhaald worden welke notaris bepaalde panden/percelen heeft verkocht zodat opzoeken een stuk snelle verloopt.

Deze kranten zijn voor 1900 gedigitaliseerd op het Stadsarchief aanwezig. Een kopie voor de werkgroep zou welkom zijn om snel de gegevens voor 1900 te completeren.

Een goede bron om gegevens aan elkaar te relateren vormen de memories van successie. Ook deze zijn bij diverse archiefdiensten en/of verenigingen/stichtingen voorhanden en beschikbaar. De Memories van Successie zijn m.i. een van de meest onderschatte informatiebronnen welke te weinig wordt geraadpleegd bij genealogisch onderzoek; een zwaar onderschatte bron!

Kerkregisters en burgelijke stand t.b.v. genealogische info is voor een groot deel reeds aanwezig; dient echter wel nog deels gecontroleerd te worden. Zij vormen uiteraard een onmisbare bron om mogelijke familierelaties te achterhalen.

Adresseringen (huisnummeringen) zijn in de loop der tijd diverse malen aangepast. Hiervan zijn tot op heden geen onderlinge relaties bekend. Via gecombineerd onderzoek (van alle bovenstaande bronnen) kunnen deze relaties vastgelegd worden.

Math Heerschop, medewerker van het Stadsarchief Sittard-Geleen, heeft hier reeds voorbereidend werk verricht door enkele bevolkingslijsten met adresseringen uit te werken. Hij heeft deze t.b.v. het project ter beschikking gesteld.

Er zijn op diverse plaatsen fotocollecties aanwezig waaruit detailgegevens m.b.t. bebouwing kunnen worden opgetekend. De relevante foto's dienen gedigitaliseerd te worden zodat ze als afbeelding aan de betreffende percelen gekoppeld kunnen worden. Tevens kan via de digitale kopie bewerking plaatsvinden, gevelindelingen, maatverhoudingen etc. Hiertoe dient de scan op een voldoende hoge resolutie uitgevoerd te worden.

Bronnenonderzoek kan verder bijdragen tot het verlevendigen van de kaart. We denken hierbij aan beroepsgilden, bijzonderheden omtrent plaatselijke gebeurtenissen (1677, etc), burgemeestersrekeningen, etc, etc. Om dit te kunnen realiseren loopt momenteel een project in het Sittardse om het Bestuursarchief 1243-1798 te digitaliseren. De basisversie hiervan wordt in de komende weken afgerond. Na een controle en basisindeling ervan kan de werkgroep schriftelijke bronnen onuitputtelijk aan de slag met het gedigitaliseerde archief. Verder digitalisering van archieven welke op stapel staan voor de toekomst zijn: Gasthuisarchief Sittard; Magistraatsarchief Sittard. Al met al een uitermate interessant project waarbij diverse disciplines elkaar kunnen ondersteunen en elkaar van aanvullende toegankelijke info en elkaar van aanvullende toegankelijke informatie kunnen voorzien. Vooral echter een project waarbij de rol van het Stadsarchief Sittard-Geleen als regionaal historisch centrum uitermate sterk wordt benadrukt. Onderstaand een kort schema m.b.t. de bronnen en de plaatsing ervan in de tijd.

 

Tijdsbalk kadaster